Het zwangerschaps ABC

Aambeien
Door harde ontlasting en hard persen, ontstaan aambeien. Voorkom harde ontlasting door, buiten de normale dranken, voldoende water te drinken. Eet laxerende voeding zoals bruin brood, groenten, fruit en ontbijtkoek. Ga, als er aandrang is, direct naar het toilet. Houd de ontlasting niet lang op, daar wordt hij harder van. Aambeien kunnen ook ontstaan tijdens het persen bij de bevalling. Heb je tijdens je zwangerschap al last van aambeien? Vertel het ons, dan kunnen we hiermee rekening houden tijdens het persen. Blijft je ontlasting hard, dan is het geen probleem om een mild laxerende drank te gebruiken. Probeer eens Roosvicee Laxo. Als dit geen resultaat heeft, kunnen we het advies geven een laxerende siroop (lactulose) te gaan gebruiken.

Anti-D-immunoglobuline
Als je rhesus D-negatief bent, wordt je bloed in week 30 nogmaals onderzocht op eventuele rhesus-antistoffen. In een enkel geval zijn die antistoffen inderdaad aanwezig en dan vindt er nader onderzoek plaats. Als deze niet aanwezig zijn, krijg je binnen een week een injectie met antirhesus-D-immunoglobuline. Deze injectie krijg je alleen als je niet eerder bent bevallen van een levend kind. De injectie zorgt ervoor dat de kans nog kleiner wordt dat je zelf antistoffen gaat vormen die de baby ziek kunnen maken. De baby merkt niets van de injectie en loopt geen enkel risico.

Bandenpijn
Via het lieskanaal lopen banden naar de grote schaamlippen. Deze banden zitten vastgehecht aan de bovenkant van de baarmoeder en moeten daarom met de groei van de baarmoeder meerekken. Dit meerekken kan pijn veroorzaken; we noemen dat bandenpijn. Kenmerkend is dat deze pijn onverwacht optreedt, vrij constant en nogal hevig is. De pijn kan links, of rechts onderin je buik, maar ook aan beide kanten worden gevoeld. Als je zwaar hebt getild of erg moe bent, kan het erger worden. Bij hoesten kun je hier ook nogal wat last van hebben. Als je bij het opstaan uit bed op een wat onhandige manier manoeuvreert, kunnen de banden nog eens extra worden gerekt. Deze pijn kan de hele zwangerschap en ook in de kraamweek voorkomen. Probeer plotselinge bewegingen te vermijden. Extra warmte (kruik, douche of bad) doet vaak wonderen. Door even rustig te liggen, merk je dat de pijn overgaat.

Bekkenpijn
Tijdens de zwangerschap worden de banden en spieren van het bekken zachter en soepeler. Daardoor krijgt het bekken extra ruimte en kan de baby straks bij de bevalling gemakkelijker door het geboortekanaal. Voor de geboorte kan het echter in mindere of meerdere mate ongemak en pijn geven. Zorg voor voldoende rust. Een paar tips bij specifieke handelingen:

  • Staan. Langdurig staan op een plaats kan een probleem zijn. Vaak is de beste oplossing simpelweg om te gaan zitten of te gaan lopen.
  • Trappenlopen. Als trappenlopen problemen oplevert, probeer dan eens zittend de trap af te gaan. Ook kun je elke keer dezelfde voet bijtrekken per trede. Achteruit de trap op en af is een andere oplossing.
  • Liggen en slapen. Als je 's nachts last hebt, kun je een kussen tussen je knieën en enkels leggen. Zijligging is vaak een plezierige houding.
  • In en uit bed komen. Bij het uit bed komen kun je het beste proberen op je zij te rollen met je knieën tegen elkaar aan. Als je dan je voeten buiten het bed steekt, kun je jezelf daarna met je armen opduwen tot je zit, en vervolgens opstaan.
  • Aan- en uitkleden. Met instapschoenen kun je veel ongemakkelijke bewegingen vermijden, evenals zittend aan- en uitkleden.

Blaasontsteking
Een blaasontsteking wordt niet eenvoudig opgemerkt in de zwangerschap. Een branderig gevoel tijdens of na het plassen is meestal niet aanwezig. Regelmatig een klein plasje doen moet je toch al. Eigenlijk is zeurende of erge buikpijn, voornamelijk onderin de buik, het enige wat op een blaasontsteking kan wijzen - zéker als alle bovenstaande klachten niet op jou van toepassing zijn. Breng een klein beetje ochtendurine naar de assistente van de huisarts. Als je een blaasontsteking hebt, krijg je antibiotica voorgeschreven. Vraag altijd even aan de apotheker of je deze medicijnen mag nemen tijdens de zwangerschap. Drink extra veel. Laat na het beëindigen van de kuur je urine controleren om te kijken of de blaasontsteking echt over is. Dit alles is belangrijk omdat een blaasontsteking de oorzaak kan zijn van een te vroege bevalling.

Brandend maagzuur
Onder invloed van hormonen worden alle spieren in het lichaam slapper en de botten weker. Dat geldt ook voor de kringspier tussen de slokdarm en de maag. De spier sluit niet goed af. Ook heeft, door de veranderingen in je buik, de maag wat minder plaats en loopt er sneller wat maagzuur terug in de slokdarm. Probeer in eerste instantie die voeding te vermijden waar je last van hebt. De klachten kunnen al verminderen als je kleine beetjes voedsel eet (niet al te scherp gekruid en niet te zwaar of te vet) en als je geen koolzuurhoudende dranken en sterke koffie of thee drinkt. Ook het hoofdeinde van je bed iets verhogen (door een kussen bijvoorbeeld), een beker warme melk of een eetlepel gele vla helpen vaak. Er zijn ook zuurbindende drankjes en tabletten in de handel die je in de zwangerschap gerust kunt gebruiken (o.a. Antagel, Regla PH, Rennie).

Carpale tunnelsyndroom
Een aantal zwangere vrouwen heeft last van slapende handen en soms een pijnlijke tinteling in hand of onderarm. Deze klachten treden meestal 's nachts op, maar er zijn ook zwangeren die er bij hun dagelijkse werkzaamheden behoorlijk last van hebben. Vooral na het opstaan hebben ze weinig gevoel en krachtverlies in hun vingers en handen. De klachten worden veroorzaakt door vochtophoping in de tunnel in de onderarm waar de zenuwen van de hand en vingers doorheen lopen. Ook al houd je geen zichtbaar vocht vast, er kan toch vocht in die tunnel (de carpale tunnel) zitten dat ervoor zorgt dat de zenuwen bekneld raken. Dit geeft klachten als tintelingen, slapende hand en soms zelfs pijn waar je 's nachts wakker van wordt. Vaak heb je minder kracht in die hand. Na de zwangerschap verdwijnen deze klachten meestal volledig, al kan dit wel enkele maanden duren. Een andere naam voor deze klachten is het carpale tunnelsyndroom. Een skate polsbeschermer dragen vermindert soms de klachten.

Foliumzuur
Het advies is om dagelijks 0.5 mg foliumzuur te nemen als je zwanger wilt worden. Je moet dit blijven gebruiken tot en met de 10e week van de zwangerschap. Foliumzuur heeft een positieve invloed op de ontwikkeling van de neuraalbuis, waaruit zich later de hersenen en het ruggenmerg ontwikkelen. Als je foliumzuur slikt in de periode waarin de neuraalbuis wordt aangelegd, is de kans op spina bifida (open rug) of anencefalie (schedeldak ontbreekt vrijwel geheel en een deel van de hersenen is in ontwikkeling achtergebleven) kleiner. Foliumzuur is een B-vitamine, die onder andere voorkomt in bladgroenten, noten, eieren, vlees, vis, volkorenbrood en bananen. Foliumzuur kan worden gekocht bij de drogist of apotheek. Ook de multivitamines, specifiek voor zwangere vrouwen, bevatten de juiste dosering foliumzuur.

Griep
Het kan gebeuren dat je tijdens je zwangerschap griep krijgt. Voor je baby kan dit geen kwaad. Deze wordt niet ziek. Zorg ervoor dat je goed blijft drinken en rust lekker uit. Heb je koorts, neem dan je temperatuur op. Als die 38° C of meer is, neem dan 1000 mg paracetamol in. Dit zorgt ervoor dat je temperatuur iets daalt.

Haargroei
Onder invloed van het hormoon progesteron groeit haar extra hard in de zwangerschap. Soms groeit het ook op plaatsen waar het eerder niet was opgevallen. Deze haren vallen weer uit als de zwangerschap voorbij is.

Haaruitval
Het kan ook gebeuren dat je haar de krullen die je eerst had verliest of dat je voor je gevoel erg veel haar verliest. Dit kan komen door een vitaminegebrek. Het slikken van Vitamine B-complex kan verbetering geven. Na de bevalling vallen ook alle extra haren die je in de zwangerschap hebt gekregen weer uit.

Harde buiken
Worden ook wel oefenweeën genoemd, omdat ze worden veroorzaakt door het samentrekken van de baarmoeder. Harde buiken zijn vaak een teken van het lichaam om het wat rustiger aan te doen. Als je door de dag heen meer dan 10-15 keer een harde buik hebt, moet je toch even contact met ons opnemen.

Indalingsweeën
Deze weeën zorgen ervoor dat de baby indaalt in het bekken. Ze voelen ongeveer hetzelfde aan als harde buiken. Ze kunnen een beetje pijn doen, maar na een poosje houden ze vanzelf weer op. Bij een eerste kind kun je de indalingsweeën al voelen vanaf de 32e week. Bij een volgend kind is het mogelijk dat je ze helemaal niet hebt, omdat de baby dan vaak tijdens de bevalling pas indaalt.

Jeuk
Sommige vrouwen hebben last van jeuk in de zwangerschap. De hormonen veroorzaken een lichte stuwing in de lever. De lever werkt daardoor minder goed. Het gevolg is dat er galsappen in het bloed terecht komen en deze sappen veroorzaken de jeuk. Mentholpoeder wil nog wel eens verlichting geven.

Lage rugpijn
Naarmate de zwangerschap vordert, rekken de banden en spieren van de buik steeds verder uit. Veel steun hoef je van die banden en spieren dan ook niet te verwachten. Je bent dus aangewezen op de spieren van je rug. Daardoor wordt je rug overbelast en krijg je lage rugpijn.

Misselijkheid
Vroeg in de zwangerschap kun je last hebben van misselijkheid. Dat komt door een hormoon dat ervoor zorgt dat de zwangerschap zich goed ontwikkelt (HCG- hormoon). Na ongeveer drie maanden wordt het werk van het HCG-hormoon overgenomen door andere hormonen en verdwijnt de misselijkheid. Kleine lichte maaltijden verspreid over de dag kunnen de misselijkheid verminderen. Neem 's ochtends na het wakkerworden ontbijtkoek, liga of iets dergelijks en sta daarna pas op. Vaak ben je dan minder misselijk.

Moeheid
Hetzelfde hormoon dat je misselijkheid veroorzaakt, zorgt ervoor dat je je de eerste drie maanden van de zwangerschap moe en slaperig voelt. Geef zoveel mogelijk toe aan dat gevoel. Meestal verdwijnt de moeheid tegelijk met de misselijkheid. Blijf je moe, dan kan dit op een gebrek aan ijzer duiden. Tijdens je eerste afspraak bij ons bepalen we je ijzergehalte. Bij een ijzertekort krijg je medicijnen voorgeschreven.

Seksualiteit
De beleving van seksualiteit tijdens de zwangerschap wisselt van vrouw tot vrouw. Sommige vrouwen voelen zich juist extra aantrekkelijk en hebben meer zin in vrijen dan gebruikelijk; anderen ervaren het tegenovergestelde. Klachten als moeheid of misselijkheid staan soms zin in seks in de weg. Pijnlijke gespannen borsten kunnen bij seksuele opwinding nog pijnlijker worden. Er kan meer behoefte aan intimiteit en aanraking bestaan dan aan geslachtsgemeenschap. Bij een normaal verlopende zwangerschap zijn er geen geboden of verboden ten aanzien van seksualiteit. Geslachtsgemeenschap kan geen miskraam of beschadiging van het kind veroorzaken. Alleen bij bloedverlies of gebroken vliezen wordt gemeenschap afgeraden. Problemen met seksualiteit kun je altijd met ons bespreken. Dit geldt ook voor eerdere vervelende seksuele ervaringen of als je moeite hebt met een inwendig onderzoek. Als je dit aangeeft, houden we er ook bij de bevalling rekening mee.

Spataderen
Tijdens de zwangerschap kun je last krijgen van spataderen, omdat je meer vocht vasthoudt. Bovendien kan je bloedsomloop door de steeds groter wordende baarmoeder wat belemmerd raken. Als je er aanleg voor hebt, kun je het ontstaan van spataderen moeilijk voorkomen. Draag in elk geval geen knellende kousen of andere kleding. Zorg ervoor dat je niet te lang staat of zit. Plaats je voeteneind iets omhoog (maximaal 10 cm) of doe een kussen onder het matras. Er bestaat een massagetherapie tegen spataderen (Jom-therapie). De bloedsomloop in de benen wordt gestimuleerd; daardoor krijg je minder klachten en de spataderen verdwijnen na de bevalling bijna allemaal. Vraag ons gerust om een telefoonnummer.

Spierkrampen
Soms heb je last van spierkrampen of rusteloze benen. Dit komt in de meeste gevallen door de grootte van de baarmoeder, die de doorbloeding van de benen belemmert. Neem wisselbaden en laat je partner de benen masseren met olie voor het slapen gaan. Beweeg bij kramp het been of de voet in de tegenovergestelde richting. Ook magnesiumtabletten helpen de spierkrampen te verminderen.

Strippen
Lijkt je baby nog niet van plan te komen, maar ben je al bijna 42 weken zwanger, dan kan de verloskundige je 'strippen' om de weeën op gang te laten komen. Bij een uitgebreid inwendig onderzoek masseert ze met haar vingers de vliezen een beetje los van de baarmoederwand (zonder ze te breken). Het is de bedoeling op die manier de aanmaak van prostaglandine te stimuleren. Dat is het hormoon dat de bevalling op gang brengt. Strippen werkt echter niet altijd en kan soms even wat pijn doen.

Vaginale infecties
Omdat de zuurgraad in de vagina tijdens de zwangerschap verandert, ben je gevoeliger voor een vaginale infectie. Dit merk je doordat er meer afscheiding is dan normaal. Was je vagina niet met zeep en draag katoenen ondergoed. Is de vagina gezwollen of geïrriteerd, heb je last van jeuk en/of heb je een brandend gevoel bij het plassen? Dat duidt op een vaginale infectie. Neem dan contact op met de huisarts.

Verstopping
Harde ontlasting komt in de zwangerschap regelmatig voor. Probeer dit te voorkomen door veel te drinken (zeker 2½ liter per dag), een vezelrijke voeding en voldoende beweging. Anders kan de limonade Roosvicee Laxo nog uitkomst bieden.

Vocht vasthouden
In de zwangerschap is het normaal, dat je een beetje vocht gaat vasthouden. Sommige vrouwen houden echter zoveel vocht vast dat (behalve handen en voeten) het hele lichaam opzwelt. We zullen je bloeddruk controleren en eventueel advies geven. Als de bloeddruk niet veel te hoog is, zit er niets anders op dan de bevalling rustig af te wachten.

Witte vloed
Meer witte vloed is normaal zolang het niet jeukt en/of vies ruikt. Vaak wordt het ook wat wateriger in de zwangerschap. Probeer zo min mogelijk inlegkruisjes te gebruiken en niet te wassen met zeep, want dit verergert de klachten. Draag bij voorkeur katoenen ondergoed.

Zwangerschapsmasker
Pas vooral 's zomers op met zonnen, want je kunt pigmentverkleuringen in je huid krijgen. Een zogenaamd zwangerschapsmasker herken je aan bruine vlekken op gezicht en hals. Deze vlekken verdwijnen meestal na de geboorte van je baby, tenzij je hardnekkig blijft doorzonnen. Zet een hoed of zonneklep op en bescherm je huid met een sunblock.

Zwangerschapsstriemen
Deze worden ook wel striae genoemd en ze ontstaan doordat de huid te snel moet oprekken. Het bindweefsel onder de huid rekt niet makkelijk genoeg mee en gaat scheuren. Dit zie je doordat je rode strepen krijgt op buik, billen, heupen en/of borsten. Deze strepen kunnen erg jeuken. Probeer tijdens de zwangerschap de huid goed te masseren en mee te rekken. Voorkomen lukt niet, het krijgen van deze strepen is mede erfelijk bepaald.

 Terug naar boven